İslam'da Güzel Ahlak

Güzel Ahlak:

Ahlak bir insanın diğer insanlar karşı olan tavrıdır.  Ahlak bireyle başlayan ve toplumun düzenine şekil veren bir unsurdur. İnsanların birbirlerine karşı narin olması, mütevazi olması, ince davranması birer güzel ahlaktır. Edep, Takva, İhsan, Doğruluk bunlardan daha nicesi birer ahlak unsurudur. Dinimiz İslam’da ahlak üzerine önemli vurgular yapmıştır. Bizler ne kadar İslam'ın emir ve yasaklarına uyarsak o nispette güzel ahlak sahibi oluruz. Ne kadar emir ve yasak ihlal ederse o nispette Kur’an ahlakından taviz vermiş oluruz. Burayı biraz daha açarsak; namaz kılan ve oruç tutan insan, yalan, yalancı şahitlik, gıybet, iftira, hile, aldatma, kötü söz ve benzeri davranışlardan uzak, iş ve işlemlerinde, söz ve sözleşmelerinde, alım ve satımlarında dürüst ve dosdoğru olmak zorundadır. Gerçek anlamda tutulan oruç ve kılınan namaz hem kötü söz ve davranışlara hem de cehennem ateşine karşı perde olur; kişiyi fuhuş ve edep dışı davranışlardan alıkoyar. Buna göre, iman edip salih ameller işleyen kimseler, İslam’ın emir ve yasaklarına, helal ve haramlarına, öğüt ve tavsiyelerine uy an, insanlarla iyi ilişkiler içerisinde olan, onlara kötülük etmekten sakınan kimse "güzel ahlaklı" olur. Fakat bunlarına aksine davranışta olan kimse ise "kötü ahlaklı" demektir.

 Kur’an ahlakına sahip olan insan, kendisine, Yaratanına ve bütün insanlara saygılı olur, söz, fiil ve davranışlarında dürüst olur, edepli ve terbiyeli olur. Bu yüzden ahlak ikinci plana atılacak bir olgu veya unsur değildir ki Yüce Allah bizlerden ahlaklı birer bireyler olmamızı istemektedir. Nitekim Kuranı Kerim’in Ali İmran Suresinin 134. Ayetinde şöyle buyrulmaktadır.

 ‘’ Allah’tan korkan kimseler, öfkelerini yutarlar ve insanları affederler. Allah iyilik edenleri sever.’’ Bu ayetten anlaşılacağı üzere insanlara karşı hoşgörülü davranma, onları sevme, affetme güzel birer ahlak unsurudur. Nitekim sevgili Peygamberimiz insanların en güzel ahlaklısı idi. Kuran-ı Kerim’im Kalem Suresinin 4. Ayetinde Yüce Allah Hz. Peygamber için şöyle buyurmaktadır. ‘’Sen elbette büyük ahlak sahibisin’’

Evet!  Şayet Hz. Peygamber büyük bir ahlak sahibi ise bizlerde ümmeti olarak ahlakı büyük bireyler olmak zorundayız. Buhari ve Müslimde geçen bir hadiste Enes b. Malik’ten şöyle nakledilmiştir; ‘’Resulullah insanların en güzel ahlaklısı idi. Nitekim Hz. Enes, Nebi’nin yanında çalıştığı on sene süre zarfınca kandisine öf bile demediğini nakletmiştir.  Bizler ise günümüzde himayesi altından bulunan insanların çalışanlarını gösterdikleri tavrın nasıl olduğunu görmekteyiz.

 

Sahabeden Üsâme b. Şerîk anlatıyor:

"Biz Resûlüllah'ın yanında oturuyorduk. Sanki başlarımızda kuş varmış gibi (hareketsiz oturuyor), bizden hiç kimse konuşmuyor (onu sessizce dinliyordu). Derken bir grup insan geldi ve Hz. Peygamber'e “Yüce Allah’a kulların en sevimli olanı kimlerdir?” diye soru yönelttiler. Peygamberimiz  (a. s.), ahlâken en güzel olanlardır” buyurdu.”

Bir sahâbî, Ey Allah'ın Elçisi! İnsana verilen şeylerin en hayırlısı hangisidir?" diye sormuş, Peygamberimiz de "güzel ahlaktır." Kadı Iyaz Şifa adlı eserinde Ebu Hureyre ve Hz. Peygamber arasında geçen bir olayı şöyle naklediyor.

Yine günlerden bir gün  Ebu Hureyre, Peygamberimizle birlikte elbise almak için çarşıya çıkmıştı.Satıcıya''Ölç''buyurdu.Satıcı yerinden fırladı ve Peygamber Efendimizin elini öpmek istedi.Peygamberimiz eline vermedi ve şöyle buyurdu:-'Acemler krallarına böyle yaparlar;ben kral değilim,ben sadece sizden biriyim'' Sonra elbiseyi aldık.Ben taşımak istedim,kabul etmedi ve bu defa bana hitaben : ''Eşyasını sahibinin taşıması daha uygundur!''buyurarak taşımasına izin vermemiştir.Yine mekkeyi fethettiği zaman kendisine zulm eden mekkenin zalim diktatörlerine karşı harb hukunu değil sulh hukukunu rahmet hukukunu uyguluyordu. Onlara dokunmayın diyordu.Evet nasıl bir güzel ahlak timsali olduğunu görmekteyiz. Zira Aişe annemiz ‘’O’nun ahlakı Kuran ‘’ olduğunu söylemiştir.  Bu örneklerin hiçbiri masal değildir. Çünkü onları kuran eğitiyordu.Bu toplumun sevmeye, rahmete, peygamberin ahlakını öğrenmeye ihtiyacı var.

Müslümanın ahlakı en güzel ahlak olmalıdır. Çünkü Kıyamet günü terazide ağır olarak tartılacak şeyde bizlerin ahlakıdır. Ahlak toplumun ahengidir. Toplumu ayakta tutan en önemli unsurdur. Fakat günümüzde ahlaki değerlerimiz umduğuzun aksine gerilemektedir. O zaman bugün burada kendimize ‘’ Ne kadar ahlaklıyız’’ sorusunu soralım. Birbirimizle olan iç kavgalar, birbirimizi kırmalar, birbirimize gösterdiğimiz saygısızlıklar ve daha bir çokları ahlaksızlığın bir neticesi değil midir?

Ahlakın temeli çocukken atılmalıdır. Onlara saygıyı,doğruyu, ihsanı, dürüstlüğü öğretmeli, bizler de dahil çoçuklarımıza Hz. Peygamber’in ahlakını aşılamamız gerekmektedir.

İyiliğin safı Ahlak, kötülüğün safı ise ahlaksızlıktır. ‘’Bütün cihanı araştırdım, güzel ahlaktan daha üstün bir liyakat bulamadım der Mevlana. Çünkü ahlak yaşamımızın kendisidir. Ahlak bir duruştur, bir edeptir.

Güzel ahlak bizlerin birbirimiz sevmemizi, birbirimizle yardımlaşmak gerektiğini öğretir. O bizleri başkalarına zarar vermekten alıkoymaktadır. İnsanları sevmeyi, onlara yumuşak davranmayı,güzel arkadaşlıklar edinmeyi, iyiliği emredip, kötülükten alıkoymayı öğretmektedir. Nitekim Efendimizde şöyle buyurmaktadır. ‘’ müminin mizanında güzel ahlaktan daha ağır bir şey olmaz.’’ Sabahlara kadar namaz kılsakta, oruç tutsakta ahlakımız güzel değil ise bu ameller Allah katında bizlere pek fayda sağlamayacaktır ki Hz. Peygamberin gönderiliş amacı ahlaklı bir toplum oluşturmaktı. Çünkü  O, ‘‘güzel ahlakı tamamlamak’’ için gönderilmişti. Öyleyse gelin bizlerde Sevgili Peygamberimizi örnek alarak; birbirimizle iyi geçinelim, birbirimizle dost olalım, birbirimize karşı kin beslemeyelim. Onun en büyük sünneti olan güzel ahlakı hayatımızın vazgeçilmez bir unsuru olarak devam ettirelim. Biliyoruz ki Cennet’e giden yolların başında güzel ahlak gelmektedir. Şüphesiz ki Ahiret yurdunda Nebiye en yakın, iyi huylular ve güzel ahlaklı olanlar yer alacaktır.

Cümlelerimizi Hz. Peygamber’in şu güzel duasıyla bitirelim; “Allah’ım! Yaratılışımı güzel yaptığın gibi ahlakı mı da güzel yap.’’

 

 


Başlık Kategori Yayın Tarihi
Günümüz İlahiyat Fakültesi Öğrencileri Eğitim 07.05.2020
Başlık Kategori Yayın Tarihi
HAFTANIN SAÇMA OLAYLARI Genel 01.07.2020
BİR SAVUNMA YAZISI (14) Genel 26.06.2020
BİR SAVUNMA YAZISI (13) Genel 25.06.2020
BİR SAVUNMA YAZISI (12) Genel 24.06.2020
HAFTANIN SAÇMA OLAYLARI Genel 17.06.2020

Bu yazıya ilk yorumu siz yazın.