AMASYA MENZİLLERİ

Amasya menzilleri iki adettir. İsimleri “Kıble Menzili”dir.

Menzillerin birinde ilk defa taş diken Şahin isimli bir atıcıdır. İkinci taş Amasyalı İsmail’indir. Üçüncü taşı diken atıcının adı bilinmiyor. Dördüncü taş İskender Bey’indir. Beşinci taşı Bali Bey dikmiştir. Hasan Çelebi risalesinde onun hakkında, “Bu da Acem Ali oğludur. Pehlivandır ve hem hüner ehlidir. Görgülü, olgun ve çok türlü iyiliklerini söyleyebiliriz. Ruhu şad olsun” der. Bali Bey, Sultan Bayezid’in oğlu Şehzade Ahmed’in Amasya valiliği zamanında Şehzadenin divan emirliği ve Amasya muhafızlığını da yapmıştır.

Bali Bey’i de Amasyalı Şüca geçerek taş dikti. Ama bir süre sonra devreye meşhur Bursalı Süca girdi ve adaşını geçerek taş dikti. Daha sonra Amasyalı Şüca yeniden çalışıp taşını sürdüyse bile Bursalı Şüca’yı geçemedi; fakat eşit mesafeye atarak onu yakalamayı başardı.

Fatih Sultan Mehmed atıcılarından Benli Karagöz, 70 yaşını aşkın bir ihtiyardı ama hala ok atabiliyordu.

Nihayet 1515 yılı baharında havanın kıble estiği bir gün meydana gelip havacıları ve okçusu Hasan Çelebi’yi hava yerine gönderdi. Hasan Çelebi, Şüca’nın taşı üzerine çıkıp beklerken, İskender’in attığı ok Hasan Çelebi’nin başı üzerinden geçerek Şüca’nın taşının ilerisine düştü. Yerine taş yığdılar. Birkaç gün sonra da Padişah ile İstanbul’a dönerken 19 Nisan 1515 Amasya Ok Meydanı ihtiyarı eski atıcı Baba İshak’tan taşının dikilmesini rica etti.

Hasan Çelebi 1526’da yapılan Mohaç Savaşı’ndan sonra tekrar Amasya’ya geldiğinde Baba İshak’ın ölmüş olduğunu ve onun görevini Okçu Memi Baba isminde bir ihtiyarın yaptığını ve Amasyalı atıcılara puta atışı öğrettiğini kitabında yazıyor.

Diğer Kıble Menzili’nde kıble havasıyla atılmıştır ama başka menzildir. İlk taşı diken Amasyalı Sarac Şüca’dır. İkinci taş Acem İsaoğlu isimli atıcınındır. Üçüncü taş, Bali Bey’indir. Dördüncü olan baştaşı da Kemankeş Ahmed Bey dikmiştir (*).

Türklerin her beldesinde özgün kültürlerin ve yetenekli sporcuların varlığı büyük bir zenginliktir.

Aslında bu taş dikme işlerini günümüzde de popüler hale getirmeliyiz. Okçuluk konusunda ehliyet sahipleri var iken haddimize düşmez ama neden artık taş dikmiyoruz? Bizim bu etkinliğimizin ileride turistik katkısı bile olur. Spordan ve kültürden sorumlu bakanlıklar bu konuda ortak hareket edebilirler. İletişimin tavan yaptığı çağımızda atalarımızın etkinlikleri dünyanın ilgisini çekebilir. Kendi değerlerimizi tanıtmaktan mahrum olmamalıyız. Dünyanın ülkemiz hakkında en çok konuştuğu hususlar arasında “spor” maalesef yoktur.

Okçuların rekorlar kırarak taş diktikleri televizyonlarımızda spor haberlerine yansımalıdır. RTÜK bu haberleri “en az… kadar süre…” zorunlu kılmalıdır. Devletimiz bu spora alaka çekmeye gayret etmelidir. Memleketimizden Tozkoparan İskender, Bursalı Şüca gibi efsane okçularımız çıkmaya devam etmelidir. Tarihimizle övünmek yetmez; günümüzde de övünmeliyiz.

Ben Amasya’da askerlik yaptım. Amasya’nın hoş bir atmosferi var. Helenistik Dönemin Pontus Krallarına ait olan Kral Kaya Mezarlarını hatırlıyorum. Amasya Kalesi eteklerinde düz bir duvar gibi dikine uzanan kalker kayaları oyarak yapmışlar. Hatuniye Mahallesi’nin dar sokaklarında gezdim. Oyulmuş kayalı yollarında yürüdüm ve merdivenlerini çıktım. Yeşilırmak Vadisi boyunca çok yürüdüm. Kızlar Sarayı üzerinde yer alan bitişik üçlü kral mezarlarının önünde resimler çekildim. Yeşilırmak kenarında, tarihi sur duvarları üzerine, ahşap çatkı arası, kerpiç dolgulu olarak inşa edilmiş Yalıboyu Evlerinde Osmanlıyı gördüm. Amasya Arkeoloji Müzesi’nde 13 medeniyeti bir arada gördüm; beni çok etkilemişti. İl merkezinde Harşena Dağı üzerinde Amasya Kalesi’ne çıktım. Amasya Bayezit İl Halk Kütüphanesi’ne ve Amasya Milli Gençlik Vakfı’na her fırsatta gittim. Daha da gitmediğim öyle güzel yerlerini duydum ki yine bir gün gitmek hep aklımda var.

*(Hasan Çelebi, İstanbul Atatürk Kitaplığı’ndaki yazma, (Üniversitesi nüshası) yk. 75 b., 77 b., 79 a.)

Not“Osmanlı’da Spor ve Sonrası”, (1992), Yüksel Yılmaz notları.

http://www.bizimyaka.com/yazar-91670-Amasya-menzilleri


Başlık Kategori Yayın Tarihi
DİNİ AFORİZMALARIM Genel 22.03.2019
Ümmetin kafası neden karıştı? (4) Genel 18.03.2019
Ümmetin kafası neden karıştı? (3) Genel 11.03.2019
Ümmetin kafası neden karıştı? (2) Genel 01.03.2019
Ümmetin kafası neden karıştı? (1) Genel 25.02.2019
Başlık Kategori Yayın Tarihi
Futbolda Bedava Tiyatro! Spor 10.02.2019
Sporun Nabzi - ANTALYASPOR - FENERBAHÇE Spor 25.12.2018
KOCAMAN MI YANAL MI? Spor 25.12.2018
SPOR’UN NABZI - 24.12.2018 Spor 24.12.2018
Fener Koç Spor 17.12.2018