NÜZUL SIRASINA GÖRE SURELER - 1

609 sonu ve 610 başı Muhammed b. Abdullah'a bir peygamber olarak seçildiğinin bildirildi ve Alâk sûresinin ilk ayetleri vahyolundu. 610-613 arasında bir elçi olarak seçildiğini öğrendi. Peki vahiyler hangi sıraya göre geldiler?

Çalışmalara bir örnek olsun diye Bazergan’ın detaylarına inerek nüzulü nasıl ele aldığını görelim: “Vahyin 1.yılında Alak 1-5, Müddessir 1-7, Asr 1-2, Zariyat 1-6, Tekasür 1-2, Tur 1-8, İhlas suresinin tamamı, Gaşiye 1-5, 8-16, Tarık 11-17, İnfitar 1-5, Şems 1-10, Kevser suresinin tamamı, A’la 1-9, Buruc 1-7,12-22, Tekvir suresinin tamamı inzal oluyor. Vahyin 2.yılında İnşirah suresinin tamamı, Duha suresinin tamamı, Nas suresinin tamamı, Naziat 1-26, Müddessir 8-10, Leyl suresinin tamamı, Maun suresinin tamamı, Şems 11-15, Mürselat suresinin tamamı, Nebe 1-36, Müddessir 11-30,34-56, Kureyş suresinin tamamı, Necm 1-25, Fecr 1-13,28-30, İnşikak suresinin tamamı, Abese suresinin tamamı, Hümeze suresinin ve Kafirun suresinin tamamı inzal oluyor. Vahyin 3.yılında Alak 6-19, Gaşiye 17-26,6-7, Kıyamet 7-13,20-40, Tin suresinin tamamı, Kıyamet 1-6,11-19, Vakıa suresinin tamamı, Rahman 1-27, A’la 7,10-19, Fatiha suresinin tamamı, Adiyat suresinin tamamı, Hakka 38-52, Naziat 27-46, Tebbet suresinin tamamı, Felak suresinin tamamı, Beled suresinin tamamı, Tekasür 3-8, Fil suresinin tamamı, Kalem 1-16, Fecr 14-27, Zilzal suresinin tamamı, Tarık 1-10, Necm 34-62, Karia suresinin tamamı, Saffat suresinin tamamı, İnfitar 6-19, Hakka 1-3,13-37, Mearic 19-44, Mutaffifin suresinin tamamı, Duhan 43-59, Müminun 1-11, Şuara 52-145 inzal oldu. Vahyin 4.yılında Şuara146-227, Sad 67-88, Hicr 1-5,49-99, Hakka 4-12, Kadr suresinin tamamı, Zariyat 7-60, Kamer suresinin tamamı, Kalem 17-52, Duhan 1-42, Mearic 1-4, Tur 9-28, Zuhruf 66-78, Nuh suresinin tamamı, Rahman 28-45,6,7,78, Müzzemmil 1-19, Taha 1-54, Meryem 76-98, Tur 29-49, Hicr 6-20 inzal oldu. Vahyin 5.yılında Hicr21-48, Şuara 1-51, İnsan suresinin tamamı, Sad 1-24,29-66, Kaf suresinin tamamı, Yasin suresinin tamamı, Asr 3, Müminun 12-118, Fussilet 1-7, Zuhruf 1-28 inzal oldu. Vahyin 6.yılında Zuhruf 29-65,78-89, Ahzab 1-3,7-8,41-48,63-68, Enbiya suresinin tamamı, Cin suresinin tamamı, Nebe 37-40, Buruc 8-11, Meryem 1-34 (16 hariç), 42-75 (59 hariç), Beyine suresinin tamamı, Lokman 1-10, Rum 1-26, Furkan 1-30 inzal oldu. Vahyin 7.yılında Furkan 31-77, Taha 55-135, Mülk suresinin tamamı, İbrahim 43-52, Meryem 35-41,16,39, Nahl -34,43-66,100-107,121-128, Kehf 1-7,59-110, Bakara 1-19 inzal oldu. Vahyin 8.yılında Bakara148-152,154-158,200-205,245-246, Secde suresinin tamamı, Müddessir 31-34, İsra 9-50,63-67,73-83,103-111, Neml suresinin tamamı, Zümer 30-38,54-66, Casiye suresinin tamamı, Tegabün 1-2 inzal oldu. Vahyin 9.yılında Tegabün 8-18, Hud suresinin tamamı, Fussilet 8-36, Rum 27-60, İsra 1-8,84-102, A’raf 57-80 inzal oldu. Vahyin 10.yılında A’raf 81-154,176-206, Nur 45-56, Hac 18-30,43-68, En’am 1-30,74-82,105-107, Ankebut 1-43 inzal oldu. Vahyin 11.yılında Ankebut 44-69, Sebe 10-39, Yunus 72-109, Yusuf suresinin tamamı, Kasas 1-17 inzal oldu. Vahyin 12.yılında Kasas18-46,85-88, Müzzemmil 20, Mümin 7-53,63-85, Necm 26-33, Sad 25-28, Kehf 28-58, Lokman 11-34, İbrahim 1-40 (6 ve 36 hariç) inzal oldu. Vahyin 13.yılında İbrahim 41-42, Şura suresinin tamamı inzal oldu.

Hicretin 1.yılında Bakara 28-37,186-191, Fatır 4-45 (9,13 ve 19 hariç), Zümer 1-29,39-53, Muhammed suresinin tamamı, Enfal 1-44 inzal oldu. Hicretin 2.yılında Enfal 45-75, Saf suresinin tamamı, Fussilet 37-54, İsra 55-62,68-72, Ahkaf 1-13,26-27, Nahl 35-42,67-91,108-120, Maide 1-14,23-29,37-44, Cum’a suresinin tamamı, Al-i İmran 30-78 inzal oldu. Hicretin 3.yılında Al-i İmran 79-176, Münafikun suresinin tamamı, Hac 1-17,31-42,69-78, Al-i İmran 1-29,177-200, A’raf 1-22 inzal oldu. Hicretin 4. Yılında A’raf 23-56,155-175, Haşr suresinin tamamı, Zümer 67-75, Sebe 1-9, Tevbe 38-71, Yunus 1-71 inzal oldu. Hicretin 5.yılında Hadid suresinin tamamı, Nahl 91-99, Nur 1-34, Bakara 38-147, Ahzab 4-6 inzal oldu. Hicretin 6.yılında Ahzab 9-16,17-40,48-52,56-62,69-73, Nisa 47-60,130-173, En’am 31-73,83-104,118-134,155-164, Ra’d 1-5 inzal oldu. Hicretin 7.yılında Ra’d 6-43, Tevbe 72-129, Feth suresinin tamamı, Talak 8-12, Maide 56-88, Hucurat suresinin tamamı, Kasas 76-80,81-84 inzal oldu. Hicretin 8.yılında Kasas Nisa 1-45,61-125, Kehf 8-27, Tevbe 1-37, Ahkaf 14-25 inzal oldu. Hicretin 9.yılında Ahkaf 28-35, Nasr suresinin tamamı, İbrahim 6,36, Mücadele suresinin tamamı, Maide 30-36,89-120, Bakara 19-27 inzal oldu. Hicretin 10.yılında Bakara153,160-185,192-199,206-243,255,263-275,276-283,244,159,247-254, Mümtahine suresinin tamamı, Fatır 1-3,9,12,19, Tahrim suresinin tamamı, En’am 135-154, Talak 1-7, Nisa 46,174,126-129, Nur 35-44,57-64, Maide 15-22,45-55, Bakara 256-262 inzal oldu. Hicretin 11.yılında Bakara 284-286, Ahzab 53-55, Maide 1-9 nazil oldu.” (“Kur’an’ın Nüzul Süreci”, Mehdi Bazergan, Fecr Yay).

Kur'ân uzmanları surelerin iniş tarihlerini takribi olarak saptarlar. Suriyeli tarihçi Muhammed İzzet Derveze, yazdığı "et;Tafsîru'l-Hadîs" (Modern Tefsir) adlı eserinde sureleri, iniş tarihini esas alır. Onun tefsirinde önce Alak, ardından Kalem, ardından Müzzemmil, ardından Müddessir, ardından Fatiha... tefsir edilir. Kur'an hakkında müsteşrikler tarafından bile birçok eserler yazıldı. Kur'an'ın tarihine dair en mufassal eseri yazan Alman müsteşriki Th. Nöldeke’dir. 1862'de "Geschichte Des Qorans" isimli iki cild Kur'an tarihini neşretmiştir. Nöldeke bu eserinde Kur'an'ın nüzul sırasıyla tertibini gösterir. Bu tertibi beşinci asrın Hicrî ulemasından Ömer Bini Muhammedi Abdül Kâfi'nin “Tarihül-Kur'an” adlı eserinden alır. Nöldeke'nin tertibi, İbni Abbas'ın nüzul sırasına göre yaptığı tertibin aynıdır. İngiliz papazlarından Rodwel de âyetleri nüzul tarihine göre tertip etmeye çalışmıştır.

Sahabe Osman, İbn-i Abbas ve Cafer es-Sadık gibi eskiler ile Muhammed Esed ve modern dönem ilahiyatçıların araştırmalarını dikkate alarak net olmayan nüzul sırasını kesin olmasa bile doğruya en yakın isabetle tespit etmeye çalıştım. Hepsinin Alak suresiyle başlaması dikkate şayandı. Fatiha Esed’e göre de ilk vahiylerden. Ali bin Ebu Talib’in onun ilk vahiy olduğunu söylediğine dair rivayet bile var. Fakat bu görüş ilk vahyin Alak suresinin ilk beş ayeti olduğunu söyleyen Buhari ve Müslim hadislerine terstir. Fatiha suresi bir bütün olduğuna göre ilk beş ayetin devamında yama gibi kalacağından bu doğru olamaz.

Bakara suresinin büyük bir kısmı hicretin ilk iki yılı içinde indi. Tamamı ise hicretten sonrasına aittir. Bu suredeki 275-280. ayetler Resulullahın vefatından önceki son aylara aittir. 281.ayet ise alınan son vahiydir. Ali İmran suresi hicri üçüncü yılda Medine’de vahyedilen ikinci veya üçüncü suredir. Hatta bazı ayetleri Resulullah’ın vefat ettiği hicri onuncu yıla aittir. Nisa suresi bütünüyle daha sonra inen 58 ayet dışında büyük ihtimalle hicretten sonra (Medine döneminde) dördüncü yılda inmiştir. Vahiy sıralamasında Al-i İmran’ın arkasından gelir yahut ikisinin arasına Ahzab ve Mumtehine sureleri girer.

Maide suresi hicri onuncu yılda inen Kur’an’ın son bölümlerinden olup üçüncü ayet vefatından önce inen son ayetlerdendir. Enam suresi iki üç ayeti dışında tamamı Mekke dönemi bitimine doğru büyük ihtimalle Medine’ye hicretten önceki son yılda tek seferde nazil olmuştur. İbni Abbas’a göre Araf suresinin tamamı, vahyin kronolojik tertibine göre Enam suresinden kısa bir süre önce gelir. Yani Resulullahın Mekke’deki hayatının son yılında. Enfal suresinin büyük bir kısmı hicri ikinci yıl içinde vahyedildi. Sonuç bölümü daha sonraki bir zamana ait olabilir. Tevbe suresinin besmelesiz başlamasının nedeni Enfal suresinin devamı olması olabilir. Nitekim Enfal suresinin konusu kopmadan Tevbe suresinde devam etmektedir. Tevbe suresinini büyük bir kısmı hicri dokuzuncu yılla alakalıdır. Belli ki surenin büyük kısmı Medine’den Tebük’e yapılan uzun yürüyüş sırasında vahyedilmiş.

Yunus suresinin neredeyse tamamı Meke’de ve muhtemeldir ki Resulullahın Medine’ye hicretinden bir yıl evvel vahyedilmiştir. İsra ile Hud sureleri arasında indiği ihtilafsız gibidir. Yunus suresinden kısa zaman sonra Resulullahın Mekke’deki son yılı içinde indi. Reşid Rıza surenin bir kısmının Medine’de inmiş olabileceğini söyleyenlere itiraz ederek taamının Mekke’de indiğini söylüyor. Yusuf suresinin tamamı Mekke’de Hud suresinin hemen ardından indi. Rad suresinin indiği dönemle ilgili çok farklı görüşler ileri sürüldü. Bu sure İbni Abbas’a atfedilen bir görüşe göre Mekki, Razi, Begavi ve Suyuti’ye göre kısmen Mekkidir. Zemahşeri kesin olarak bilinemeyeceğini söylemiştir. İbrahim suresi hususunda otoritelerin çoğu Mekki derler. Nuh suresinden hemen sonra inmiştir. Suyuti’ye göre Hicr suresi Yusuf suresinden yani Resulullahın Medine’ye hicretinden önceki son yılın içinde vahyedilmiştir.

Nahl suresi Resulullahın Medine’ye hicretinden birkaç ay önce vahyedilmiştir. İsra suresi hicretten önceki yıl içinde vahyedilmiş olmalıdır. Kehf suresi, Nahl suresinden hemen önce yani Mekke döneminin son yılında vahyedilmiştir. Meryem suresi Mekke döneminde inmiştir. Risaletin 6. hatta 5. yıldan öteye gitmeyen erken bir dönemde yani Resulullahın Medine’ye hicretinden takriben yedi ya da sekiz yıl önce vahyedildiği anlaşılmaktadır. Taha suresi Resulullahın Mekke hayatının son döneminde hatta son yılı içinde inmiş olabilir. Şu daha kesin ki sure risaletin altıncı yılına kadar giden erken bir dönemde yani Resulullah’ın Medine’ye hicretinden en az yedi yıl önce sahabelerce bilinmekteydi. Çünkü Ömer’in İslamı seçmesine vesile olan sure budur. Enbiya suresi muhtemelen Mekke’de vahyedilen son suredir.

Suyuti’nin Taberi’ye Taberi’nin İbn-i Abbas’a dayandırdığına göre hicrette vahyedilen 39 ve 40. ayetler ve Bedir savaşında yani hicri ikinci yıl vahyedildiği söylenen diğer bazı ayetler dışında bu sureyi iniş sıralamasında genel olarak Medine döneminin ortasına yerleştirir. Begavi, Zemahşeri, Razi, Beydavi gibi bazı otoritelere göre Medine dönemine ait olduğu söylenen altı ayet dışında (19-24. ayetler) surenin şüphesiz Mekki olduğu görüşündedirler. Sonuç olarak büyük kısmı için Mekki, geriye kalan için Resulullahın Medine’ye varışından kısa süre önce vahyedilmiş denebilir. Muminun suresi klasik müfessirlerin çoğuna göre Mekke dönemi sonlarına doğru vahyedilmiştir. Nur suresi hicretin beşinci yılında ya da altıncı yılının başlarında vahyedilmiş olmalıdır. Furkan suresi orta dönem Mekki surelerdendir. Nur ve Meryem suresiyle yakın tarihlerde vahyedildiği şüphesizdir.

Bazı müfessirlere göre Şuara suresinin son dört ayeti Medine dönemine ait denilse bile mevcut deliller surenin tamamının Mekke dönemi ortalarında Hicretten altı yedi yıl önce vahyedildiğini göstermektedir. Esed İsrailoğullarıyla ilgili atıflara başka Mekki surelerde de sıkça rastlandığını delil getirerek Suyuti’nin 197.ayetin Mekki olduğu düşüncesini çürütür. Neml suresi Mekke dönemi ortalarına doğru Şuara suresinden kısa süre sonra vahyedilmiştir. Kasas suresi bütünüyle Mekke dönemi sonlarına doğru İsra suresinden hemen önce vahyedildi. Bazı otoriteler 85. ayetin hicret esnasında vahyedildiğini söylerler.

Ankebut suresi çoğu otoriteye göre Meke’de nazil olan son surelerden olup bazılarına göre Medine’nin ilk dönemine aittir. Yine bazıları surenin büyük bölümünün Mekki olduğunu fakat ilk on veya on bir ayetinin Medine’de nazil olduğunu söylerler. Hatta ilk dokuzunun Mekke’de gerisinin ise Medine’de nazil olduğunu iddia edenler bile var. Nihayet anlaşılan odur ki sure Mekke ve Medine dönemleri arasında inmiştir. Rum suresi hicretten altı veya yedi yıl önce nazil oldu. Lokman suresi de Rum gibi Mekke döneminin ortalarına doğru nazil oldu. Secde suresi neredeyse tüm otoritelerce Mekke döneminin sonlarında Muminun suresinin hemen ardından nazil olmuştur. 16-20. ayetlerin Medine’de indiği iddiaları ise mesnetsi ve hayalidir.

Ahzab suresi hicretin 5.yılın sonuna doğru nazil oldu. Fakat 28, 29 ve 52. ayetlerin hicri yedinci yıldan önce olması imkânsız olup daha sonraki bir dönemde bile nazil olmuş olabilirler. Suyuti gibi bazılarının geriye kalan ayetlerle ilgili olarak söyledikleri kanıtsızdır. Kısacası bu surenin Medine döneminin ilk çeyreğinin sonları ile son çeyreğinin ortaları arasında küçük parçalar halinde nazil oldu. Sebe suresi Mekke döneminin ikinci yarısında İsra suresinin nüzulünden kısa süre önce indirildiği neredeyse kesindir. Fatır suresi, otoritelerin çoğuna göre kronolojik olarak Furkan suresi ile Meryem suresi arasına yerleştirilmektedir. Yani Resulullahın Mekke’den Medine’ye hicretinden yedi sekiz yıl öncesi. Diğer adı Melekler suresidir. Yasin suresi Orta Mekke döneminin başlarında, belki Furkan’dan hemen önce nazil oldu.

Saffat suresi otoritelerin tümüne göre Mekke’de, hatta büyük ihtimalle Mekke dönemi ortalarında nazil olmuştur. Sad suresi risaletin dördüncü yılının sonlarında yahut beşinci yılının başlarında nazil olmuştur. Zümer suresi Mekke döneminin ortalarında nazil oldu. Gafir suresinin Mekke döneminin son yıllarına ait olduğunda fikir birliği vardır. Fussilet suresi, Gafir suresinden hemen sonra nazil oldu. Şura suresi, Vakıa suresinden sonra nazil oldu. Son dört ayetin Medine’de nazil olduğu söylenir. Zuhruf suresi, Mekke’de Şura suresinden sonra nazil olmuş. Mukatil ise Medine olduğunu söyler.

Duhan suresi Orta Mekke döneminin son yarısında nazil oldu. Casiye suresi Duhan suresinin hemen ardından nazil oldu. Ahkaf suresi, Cin suresiyle neredeyse aynı dönemde yani Resulullahın hicretinden iki yıl yahut daha az bir süre önce. Muhammed suresi Medine döneminin ilk vahiylerinden olup belki de ilkidir. 13. ayet hicret esnasında vahyedilmiş olabilir. Fetih suresi otoritelerin ittifakıyla Resulullahın Hudeybiye’den Medine’ye döndüğü esnada nazil oldu. Hucurat suresi otoritelerin çoğunun ittifakıyla hicri dokuzuncu yılda nazil oldu. Kaf suresi risaletin dördüncü yılı nazil oldu.

Zariyat suresi, Suyuti’ye göre Resulullahın Medine’ye hicretinden yaklaşık iki yıl önce nazil oldu. Tur suresi büyük ihtimalle Mekke döneminin son yarısında, bazı otoritelere göre Secde suresinden sonra nazil oldu. Necm suresinin büyük bölümü erken döneme ait Mekki’dir ve İhlâs suresinden sonra nazil olmuştur. Miraç hurafesiyle alakasını keserseniz belki de hepsi. Kamer suresi Razi’ye göre Necm suresinin devamı gibidir. Nübüvvetin ilk döneminin sonuna doğru belki dördüncü yılında nazil olmuş olabilir. Rahman suresi çoğu müfessire göre Mekki’dir. Fakat Zemahşeri ve Suyuti onu Medine dönemine ait görürler. Beydavi kesin bir yargıda bulunmamakla beraber bir kısmının Medine’ye hicretten evvel, bir kısmının ise sonra nazil olabileceğinden bahseder. Vakıa suresi eldeki delillere göre hicretten yedi yıl evvel nazil oldu. Hadid suresi onuncu ayetinde Mekke’nin fethine atıfta bulunduğundan en erken Hicri sekizinci yılın sonu olabilir. Mucadele suresi hicri beşinci yılın başlangıcı veya muhtemelen hicri dördüncü yılın sonları nazil olmuş olabilir. Haşr suresi hicri dördüncü yılda nazil oldu. Diğer adı Beni Nadir suresi.

Mumtehine suresi, Hudeybiye anlaşmasından birkaç ay sonra hicri yedinci yıldan daha önce olmamakla birlikte tahminen sekizinci yılın başlarında nazil oldu. Saf suresinin nüzul tarihi kesin olmamakla berber Uhud savaşında müslümanların yenilgisinden kısa süre sonra yani hicri üçüncü yılın sonları veya dördüncü yılın başlarında nazil olduğu kuvvetli ihtimaldir. Cuma suresi, Medine döneminin başlarında nazil oldu. Munafikun suresinin büyük bölümü Uhud savaşından kısa bir süre sonra yani hicri üçüncü yılın sonlarında yahut dördüncü yılın başlarında nazil oldu. Tegabun suresi, müfessirlerin çoğuna göre Medine dönemine ait olsa bile bir kısmı Mekke döneminin sonlarında indiği iddiasındadırlar. Talak suresi Medine döneminin ortalarında nazil oldu. Tahrim suresi Medine döneminin ikinci yarısında muhtemelen yedinci yılda nazil oldu. Diğer adı Nebi Suresi.

Mülk suresi Resulullahın Medine’ye hicretinden yaklaşık üç yıl kadar önce nazil oldu. Surenin diğer adı Vakiye ya da Munciye suresi. Kalem suresi büyük ihtimalle vahiy kronolojisinde inen üçüncü suredir. Suyuti gibilerin bu sureyi Alak suresinin ilk beş ayetinden sonra inmiş kabul etmeleri sahih olduğu söylenen hadislerle çelişmektedir. Hakka suresi Mülk suresinin hemen ardından yani Resulullahın Medine’ye hicretinden üç dört yıl önce nazil oldu. Mearic suresi Mekke döneminin ortalarında nazil oldu. Nuh suresinin Mekke’de Nahl suresinden sonra nazil olduğunu söyleyenler var.

Cin suresi Resulullahın Mekke’de ikametinin son iki yılında nazil oldu. Muzemmil suresi nüzul sıralamasının tartışmasız dördüncü sırasındadır. Bazı ayetleri biraz daha geç bir tarihte nazil olmuşsa bile surenin tamamı erken Mekke dönemine aittir. Muddesir suresi Alak suresinin ilk beş ayeti indikten sonra en az yarım yıl en çok üç yıl içinde vahyin kesilmesi üzerine Resulullah üzüldüğü için nüzul olduğuna göre erken dönemdir. Bu surenin bazı ayetleri daha sonraki tarihte nazil olduysa da surenin tümü Mekke döneminin ilk yıllarına yani Resulullahın tebliğinin başlangıç yıllarına ait olduğu tartışmasızdır. Kıyamet suresi Mekke döneminin ilk çeyreğinde nazil oldu. İnsan suresi Mekke dönemi mi Medine dönemi mi olduğu konusu tartışılmakla berber Begavi’ye göre Mücahid, Katade, Hasan Basri ve İkrime gibi ikinci kuşak otoriteler bu surenin Medine’de nazil olduğu görüşündedirler. Diğer adı Dehr suresi.

Murselat suresi kronolojik olarak Humeze suresi ile Kaf suresi arasındaki zamana yani neredeyse Resulullahın risalet görevini yüklenmesinin dördüncü yılında nazil oldu. Nebe suresi tartışmasız Mekke dönemi sonlarında nazil oldu. Naziat suresi, Nebe suresinden kısa bir süre sonra nazil olan geç dönem Mekki bir suredir. Abese suresi risaletin oldukça erken bir döneminde nazil oldu. Tekvir suresi, nüzul sıralamasında büyük ihtimalle yedinci sırada oldukça erken bir dönemde nazil oldu. İnfitar suresi bazı otoritelere göre Mekke döneminin ilk yıllarında, bazılarına göre ise son Mekki dönemde nazil oldu. Mutaffifin suresi, Suyuti gibi birçok otoriteye göre Mekke’de vahyedilen son suredir. Ancak ilk dört ayetin Resulullahın Medine’ye varışından hemen sonra nazil olduğunu söyler. Surenin bütününü Medine dönemine ait görenler de vardır. Tüm deliller dikkate alınırsa surenin ana gövdesi son Mekki vahyi oluşturur. Bir kısmı ise Medine’nin ilk dönemine aittir. Kısacası bu sure iki dönem arası inmiş olmalıdır.

İnşikak suresi, İnfitar suresinden hemen sonra nazil olan son Mekki vahiylerdendir. Buruc suresi, Şems suresinden sonra nazil oldu. Tarık suresi, kesinlikle erken dönemde muhtemelen Resulullahın nübüvvetinin dördüncü yılında nazil oldu. A’la suresi, büyük ihtimalle nüzul kronolojisinde sekizinci sırada yer alır. Ğaşiye suresi, büyük ihtimalle Mekke döneminin ortalarında nazil oldu. Fecr suresi nüzul sıralamasına göre onuncu sırada yer alır. Beled suresi, kuvvetli ihtimalle nübüvvetin ilk yıllarında nazil oldu. Suyuti ise Mekke dönemi ortalarında görür. Şems suresi, Kadr suresinden hemen sonra nazil oldu. Leyl suresi, ittifakla ilk vahiylerdendir. Kronolojik sıralamada dokuzuncu sıraya yerleştirilir. Duha suresi, Fecr suresinden sonra bir sure vahiy kesilince çıkan dedikodular üzerine bu sure nazil oldu. Şerh suresi, Duha suresinden hemen sonra nazil olmuş olup adeta devamı gibidir.

Tin suresi, Buruc suresinden sonra nazil oldu.  Alak suresi, ilk beş ayetinin Kuran vahyinin başlangıcı olduğu tartışmasızdır. Otoriteler bu beş ayetin hicretten önce on üçüncü yılda Ramazan ayının son on günü içinde nazil olduğunda hemfikirler. Bu surenin 6-19 ayetleri nispeten daha sonraki tarihlere aittir. Kadr suresi, tartışmasız Mekke döneminin başlangıcına aittir. Beyyine suresi, bazı otoritelere göre Medine dönemine aittir. Diğer birçoğu ise Mekke döneminin son vahiylerinden olarak görürler.

Zelzele suresi, bazı otoritelere göre Mekkidir ancak Suyuti’nin de dediği gibi Medine döneminin ilk yıllarında nazil olması daha kuvvetli bir ihtimaldir. Adiyat suresi, Asr suresinden sonra nazil oldu. Karia suresi, Tin suresinden sonra nazil olmuş ilk dönem Mekki suredir. Tekasur suresi, ilk dönem Mekki suredir. Asr suresi, Şerh suresinden kısa süre sonra nazil oldu. Humeze suresi, nübüvvetin üçüncü yılının sonuna doğru muhtemelen Kıyamet suresinden sonra nazil oldu. Fil suresi Mekke’de nazil olmuş. Zemahşeri’ye göre Kafirun suresinden sonra indi. Kureyş suresi için Fil suresinin devamı denebilir. Maun suresi, nübüvvetin ilk yıllarında muhtemelen Tekasur suresinden sonra nazil oldu.

Kevser suresi, otoritelerin çoğuna göre Mekke döneminin ilk bölümünde nazil oldu. İbni Kesir ise Medine’de nazil olduğunu büyük ihtimal olarak görürken sahih olduğu iddia edilen hadisler de Medine dönemi olarak görürler. Kafirun suresi, Maun suresinin hemen ardından nazil oldu. Nasr suresi, veda haccı esnasında yani Resulullahın vefatından takriben iki ay önce nazil olan son tam suredir. Bundan bir gün önce Maide 3 nazil oldu. Bu sureden sonra ise sadece Bakara 281 nazil oldu. Mesed suresi, ilk dönem surelerden olup hatta nüzule göre altıncıdır. İhlâs suresi, Mekke döneminin ilk yıllarında nazil olduğu sanılmaktadır. Felak suresi, müfessirlerin çoğuna göre Mekke döneminin ilk yıllarına aittir; Razi ve İbni Kesir gibi bazılarına göre ise Medine’de nazil olmuştur. Begavi, Zemahşeri gibiler ise konuyu açık bırakırlar. Delillere göre Mekke’nin ilk dönemine ait olması muhtemeldir. Nas suresi, Felak suresiyle ardı ardına gelmiştir.

Sahabe Osman’ın listesinin Alak’la başlayıp son indiği şüphesiz surelerden biri olan Nasr ile bitmesi dikkate şayan olup kaynağını önemsememize neden oldu. İbn-i Abbas’ın listesi de Alak’la başlıyordu ama sonu pek tatmin edici değildi. Cafer es-Sadık’ın listesi de Alak’la başlıyordu ve son indiği şüphesiz surelerden biri olan Maide ile bitiyordu. Böylece onu da dikkate almamız gerekti. Parçaları çok dikkate almadan bütün bunları ve delilleri dikkate alarak biz de en doğruyu bulmaya çalıştık…


Başlık Kategori Yayın Tarihi
GERÇEĞİN TAHLİLİ Felsefe 06.09.2019
SIRRIN LİMİTLERİ Felsefe 31.08.2019
DİNE KATILAN HURAFEYİ SORGULAYIN Genel 28.08.2019
Ümmetin kafası neden karıştı? (17) Genel 27.08.2019
MÜSLÜMANLARIN KAÇIRDIĞI TARİHİ FIRSAT Politika 12.08.2019
Başlık Kategori Yayın Tarihi
SU STRESLİ ÜLKELER VE TÜRKİYE Genel 14.09.2019
Nasıl mutlu oluruz? Genel 10.09.2019
ÖZSAYGI Genel 09.09.2019
Türkiyedeki Su Kaynaklarına Yabancı Sermayelerin Önem Vermesi Hayra Alamet Olmasa Gerek !!! Genel 29.08.2019
RENKLER KAÇ TANE? Genel 19.08.2019