“JEET KUNE DO HAKKINDA YANLIŞLAR” YAZISININ YANLIŞLARI

Jeet Kune Do’nun İngilizcesi olan “The Way of The Intercepting Fist” ifadesini “Yumruğu Durdurmanın Yolu" olarak değil de “Durduran Yumruğun Yolu” olarak çevrilmesi daha uygundur. Bazıları her ne kadar “1960'lı yıllarda Bruce Lee tarafından geliştirilmiş bir savunma sanatıdır” deseler bile bu doğru değildir. Çünkü Bruce Lee “Tao of Jeet Kune Do” kitabında bile “eskiden tecrübeyi” almayı önerirken elbette oluşturacağı felsefesi deneyim olarak çocukluğunda başlayacaktır. Bir başlangıç belirlemek yanlış olacaktır. Lapa yumruklamayı gösteren bir antrenman semineri size bu gerçekleri ve felsefesini yeterince öğretmeyecektir. Sadece eline bir lapa verecek ve bilinen kick box’u aynıyla çalıştıracak veya pozisyonlarda biraz Bruce Lee’ye benzerlik katacaktır.

Jeet Kune Do felsefesinin “kullanım” bakımından dört aşaması vardır: “Eski'den tecrübeyi al, yararlı olanı kullan, yararsız olanı at ve sana ait olanı kat.”  Bu ilkeler sadece antrenmanla avunanlarca kötüye kullanılmış, JKD ve Bruce adından yüksek ücretlerle para kazanma yoluna gitmişlerdir. JKD salt antrenman değildir; JKD Bruce Lee’nin dövüşe bakış açısıdır. Birileri antrenmanı bile JKD olarak adlandıracak kadar eksik anlamışlardır. Bunlar JKD’nin hem bir felsefe olduğunu ve hem de “JKD eğitimi” aldıklarını söyleyerek kendileriyle çelişiyorlar. Felsefe öğrenilen bir şeydir; öyleyse “JKD öğretimi” demek doğru olur. Eğitim Jun Fan Gung Fu programıdır; öğretim Jeet Kune Do felsefesidir. Bilmeyen tüm yarım yamalaklara duyurulur...

Bunlar “yalnış bilinenler” adı altında “yanlış”ı bile “yalnış” yazarak eksik İngilizceyle anladıklarını Türkçe bile yanlış aktarıyorlar. “Bruce Lee karma bir sistem kurdu yanlışıdır bu” diyorlar. Niçin yanlışmış? Şu yüzden: “Bruce Lee sadece diğer sitilleri kendi Jeet Kune Do’su ile nasıl yeneceğini ve yarıda keseceğini durduracağını araştırıyordu.” Peki böyle olunca karma olmuyor mu? Orijinal öğrencileri bile JKD’yi “mixed” kabul etmiyorlar mı?

“Günümüzde Jun Fan Jeet Kune Do ismi Bruce Lee Foundation tarafında teşcil edilmiş, Bruce Lee’nin tek orijinal dövüş sanatı’dır” diyorlar. Bu da çok büyük bir eksiktir. Bu Lee’nin farklı isimlerde yol alan Jesse Glover, Joe Cowles, James DeMile gibi öğrencilerini tanımamış olmaktır. Ayrıca bazı öğrencileri hiçbir isim koymadan ve Jun Fan Jeet Kune Do da demeden kendi JKD’sini yapmıştır.

“Bruce Lee’nin ABD yıllarında Ip Man Wing Chun’u ögrettigi de büyük yanlıştır Bruce Ip Man, Wong Shung Leung , William Chang bibi Ustalardan Wing Chun eğitimi almıştır” dedikten sonra “Fakat kendi Wing Chun’unu öğretmiştir” diyorlar. Kendi Wing Chun’unu hocalarının Wing Chun’undan ayıran neydi söyleyebilir misiniz? Peki, ben söyleyeyim: Eksik bilmesi. Öyleyse Wing Chun olarak kurduğu bir şey yok; farkı eksikliği. Ama bildiği kadarını iyi icra ediyor. Wing Chun’cuları bir icat yapmadan geçemeyeceğini anlayınca Wing Chun’u bırakarak bildiklerinin üzerine bina ediyor. Bruce Lee’nin orijinal öğrencilerinin röportajcısı Paul Bax elbette yerli Jun Fan zıpçıktılarından bütün bunları daha doğru söyler. JKD’nin felsefesini İngilizce dinlemek ağır gelebilir; çünkü “felsefe” Türkçe de dinlense herkes için hafif değildir.

“Orjinal JKD’yi içerisindeki hareketlerin uygulamalarına bakıldığında ekonomik hareket etme saldırıyı “Intercepting”etme, tekme vururken ya da yumruk vururken yapılan ekonomik hareket tasarrufu uygulaması kolay basit tekniklerin kullanılması vs. incelendiğinde Orijinal JKD’nin Bruce Lee’nin Ving Chun yorumu olduğu gerçeğini ortaya çıkarıyor” derken de bu sıralanan özelliklerin Win Chun’dan geldiği sanılmaktadır. Bunlar daha ziyade eskrim’den gelmektedir. Bruce Lee’nin patlayıcı ataklarının eskrim atağına çok benzediği tartışılmaz. JKD’deki basit stop hit veya karşılamada stop hit eskrim’deki hazırlık sırasındaki atağa benzer.

Jeet Kune Do adamları farklı konseptlere sahip olabilirler… Aslında JKD’nin “orijinal” ve “concept” şeklinde ikiye ayıran bakış açısı tartışılmalıdır. Sanki orijinalciler konsepte karşıymış gibi algılanabilir ama bu yanlış olur. Ted Wong gibi orijinalci kabul edilenler “faydalı olanı al”maya karşı mıydılar? Hayır. Herkes inceleyip yeni bir şeyler katmaya vakit bulamayabilir ya da yeni bir şeyler icat edecek yetenekte olmayabilir. Dan İnosanto gibiler de orijinal olanı kabul etmekle birlikte yeni bir şeyler katacak kadar araştırmaya vakit bulmuş olabilirler. Orijinale sadık değil miler? Elbette sadıklar. Yanlış anlamaya meydan veren bir ayrım. Mesela Lee’nin İnosanto’dan bile daha yüksek dereceli olduğu söylenen asistanı Taky Kimura da diğer tümü gibi hem orijinalci hem de konseptçi değil mi? Hepsi her ikisi de olunca ayrım makul olmuyor. Dediğim gibi ayrım katmakta yatıyor. Bütün mesele “Eski”den tecrübeyi al, yararlı olanı kullan, yararsız olanı at ve sana ait olanı kat” olduğuna göre peki, daha makul bir ayrım nasıl olabilir? Bunu başlı başına bir makale ile açıklayacağız. Siz şunu sorun: Bu ayrım Lee’nin orijinal öğrencilerinin hem fikir oldukları bir ayrım mıdır?

Zıpçıktılara göre “JKD´de komplike tekniğin yeri yoktur.” İyi de bu ifade bu haliyle izahat gerektirir. Komplikeden ne anlaşıldığına bağlı. Bir teknik serisini kalıp haline getirip onu uygulamayı hesaplama kastediliyorsa JKD’ye uygun olmayan meselenin “komplike” olmasından maada hesaplı ve kalıpsal olmasıdır. Bir başka açıdan bakıldığında otomatiğe bağlanan bir tekniğin komplike olarak tezahür etmesi neden JKD’ye uygun olmasın?.. Ayrıca “JKD´de komplike tekniğin yeri yoktur” şeklindek JKD’yi market yerine koyan bütün ifadeler JKD felsefesine aykırıdır. Bu gibiler doğrudan değil İnosanto’dan Bruce Lee’den bile ders alsalar havadır, civadır. Her şeyden önce dinlediğini bile anlamamıştır.

“FIVE WAYS OF DEFANCE ( 5 SAVUNMA YÖNTEMİ ) :

1 . DISTANCE ------------MESAFE KORUYARAK

2 . BLOCK & HIT --------BLOK VE VURUŞ

3 . PARRY & HIT --------YÖNLENDİRİP VURUŞ

4 . EVASION -------------SAVUŞTURARAK

5 . INTERCEPTING ------HAMLE CIKMADAN VURARAK”

Diyeceğim şu: Bu ne rezalet?

1. “Distance” (distans)’tan kasıt mesafe korumak değil “ayar”dır. Korumanın sonu yok. Koruma savunma içindir. Fakat siz distans’tan mesafe ayarını anlarsanız saldırıyı da işin içine katmış olursunuz. Doğrusu şu olmalıydı: MESAFE AYARI.

2. “Bloke” Bruce Lee’nin en çalışmadığı, istemediği, üzerine diğer savunmaları tercih ettiği ilkel bir şeydi.

3. “Parry” ifadesi JKD’deki görevi dikkate alındığında “yönlendirme” değil, “savuşturma” olarak çevrilmelidir. Dikkat! Aikido değil, JKD yapıyorsunuz. Saçmalamayın!

4. “Evasion” sözcüğü de JKD felsefesi değil, sanırım Ortaöğretimler için hazırlanmış bir İngilizce-Türkçe sözlüğe bakılarak “savuşturma” anlamında çevrilmiş. Yanlış! “Parrying” savuşturma demektir; “evasion”da temas yoktur ve eskiv demektir.

5. “Intercepting” sözcüğüne gelince artık “YUH!” demek istiyorum. Utanmadan “JEET KUNE DO HAKKINDA YANLIŞLAR” gibi iddialı bir başlık atacaksın sonra da 5 SAVUNMA YÖNTEMİ sıralayacaksın ve beşi de yanlış olacak… Pes doğrusu! Allah sizin JKD’nizin belasını versin ama siz o enkazın altında kalmayın…

Halt etmiş gibi “Aslında bana göre JKD’nin tüm felsefesini yukarıda açıkladık. Bunun yanında bir kaç şey daha eklemek gerekirse En yakın Vucut Silahı ile Saldırganın en yakın yerine vurmak” diyor. Yanlış kardeşim, bunu herkes yapar; “en uzun silah ile en yakın hedefe vurmak” diyeceksin. Şener Şen’in bir türlü laf anlatamadığı Şaban gibisin…

Sonra ne demiş? “en zayıf yere ilk vurmak sert vurmak.” Hah işte, bu doğru. Nihayet bir doğru çıktı. Kedi olalı bir fare yakaladı… Daha sonra JKD ile taban tabana zıt bir ifadeye rastlıyoruz: “Plan.”

2. Plan” ve “3. Plan” gibi. Biz deriz ki: Ya bunlara “plan” deme, yahut plansız yap. Bence ikincisini seç; yani plansız yap.

Su gibi olmayı, “Yumuşak akışkan boş bulunan yerden sızmak ve seti yıkmak” olarak çeviren birine ben daha ne diyeyim? Bruce Lee’nin “Using no way as way, having no limitation as limitation” sözünü “Yol Olarak Hiç Bir Yolun Yok/Sınır Yok Limit Yok” olarak çeviren birine ben daha ne diyeyim? Hadi JKD’den haberi yok, ama İngilizceden de haberi yok. Bunu düzeltmeye bile üşeniyorum…

Bıktım! Ve sıkıldım! Az kaldı ama kalanı eleştirmeye devam edemeyeceğim… Web sitesini kaynak olarak vermek isterdim ama ben bu cevabı yazdıktan sonra siliyorlar ve sonra da bana “o sitede öyle bir yazı yok ki” diye dönebiliyorlar. Kimin dediği değil, ne dendiği önemli… Bizden 30 yıl sonra ortaya zıpçıktı olarak çıkan JKD’cilere dikkat!

Not: Eleştirdiğim yazıdaki imla hatalarını düzeltmekten bana gına geldi. Ayrıca bu eleştirim tarihe düşülen bir not olarak telakki edilmelidir... (Tarih: 2016 ortaları).


Başlık Kategori Yayın Tarihi
GERÇEĞİN TAHLİLİ Felsefe 06.09.2019
SIRRIN LİMİTLERİ Felsefe 31.08.2019
DİNE KATILAN HURAFEYİ SORGULAYIN Genel 28.08.2019
Ümmetin kafası neden karıştı? (17) Genel 27.08.2019
MÜSLÜMANLARIN KAÇIRDIĞI TARİHİ FIRSAT Politika 12.08.2019
Başlık Kategori Yayın Tarihi
Şampiyon Galatasaray!! Spor 20.05.2019
Bitmeyen çile Spor 16.04.2019
Endustriyel futbol Spor 12.04.2019
Galatasaray,ın Fetret devri Spor 04.04.2019
Futbolda Bedava Tiyatro! Spor 10.02.2019