DÖVÜŞ SANATLARINDA TAKLİT VE TAKİP

Bruce Lee içinde olduğu Kung Fu sisteminin Wing Chun ekolünde ustasının taklitçisi olmadı. Olsaydı onu asla geçemezdi. En fazla Yip Man’in en iyi öğrencileri olan Leung Sheung, Wong Shun Leung, William Cheung, Lo Man Kam gibi dünyanın en iyi Wing Chun’cularından biri olurdu ama daima Yip Man’in gölgesinde kalırdı; belki onlar kadar da olamazdı. Bruce Lee ustasının takipçisi olduktan sonra kendi yolunu tuttu ve asla kendisinin de takip edilmesini istemedi. Bu yüzden Jeet Kune Do felsefesi kişisel özgürlüğü hatta özgünlüğü (individual uniqueness) ister. Dövüş sanatları ve hatta dövüş sporları bakış açısına ve kategoriye göre ikiye, üçe, dörde ve sair ayrılabilirler. Dövüş sanatında yol alma açısından nihayetinde sadece iki durum yaşanır: Taklitçilik ve takipçilik.

TAKLİTÇİLİK:  En yaygın olandır. Kopyalamakta ne kadar iyi iseniz o kadar başarılı olursunuz. Taklitler asıllarını yaşatırlar. Yanlışı da doğruyu da olduğu gibi yansıtırlar. Dış benzerlikten ibarettirler. Çinliden tek farkı gözlerinin çekik olmamasıdır; belki bunun için bile plastik cerrahiye gitmeyi düşünüyordur. Taklitçi taklit bile edilmez; onu taklit eden onun gibilerin taklit ettiğini ediyordur. Başkasının çizdiği yoldan gidenin aynısı gibi giden kuru kalabalıktan biridir. Topal ustasını topallayarak takip eder; usta topal değil de taklitçi topal ise taklidi onu gülünç duruma düşürür. Ustasıyla arasındaki mesafe asla azalmaz ve onu yakalayamaz.

TAKİPÇİLİK: İstisnai olandır. İlham alma yeteneğinde ne kadar iyi iseniz o kadar başarılı olursunuz. Takip asıldır. Yanlış bulduğunu eler doğruyu seçerler ve üzerine kendilerinden olanı ilave ederler. Dıştan benzersizdirler yahut belki sadece zaman zaman andırabilirler. Başkalarına benzemekten imtina eder; başkasının giydiği elbisenin bile aynısını giymek istemez. Başkasının çizdiği yoldan kendi istediği gibi özgürce gittikten sonra nihayet kendi yolunu kendi çizer. Topal ustasını ileride geçer; usta topal değil de takipçi topal ise kestirme bir yol bularak geçer. Ustasıyla arasındaki mesafe önce azalır sonra yakalar veya kestirmeden onu geçer.

Konfiçyus, bir insanın akıllı davranabilmesi için üç yol olduğunu söyler: “Birincisi iyi düşünmektir; bu en soylusudur. İkincisi taklit etmektir; bu en kolayıdır. Üçüncüsü dememiş olmaktır; bu en acısıdır.” Soylu olarak gördüğü iyi düşünme taklitçinin değil takipçinin işidir. Taklitçi düşünmez; birileri onun adına düşünürler. Onun beyni taklit ettiği kişide çalışır. Tembel işi olduğu için bunu kolay görüyor. Bana göre birincisi insana, ikincisi hayvana ve üçüncüsü de bitkiye yakışır. Charles Caleb Colton, birini taklit etmenin onu övmenin en samimi şekli olduğunu söyler. Çünkü taklit hayranlıktan kaynaklanır. Taklit edileni göğe çıkarırken kendini aşağı çeker.

A. Maurouis, insanların çoğu kez yanlış ve garip hareketlerde bulunmalarını benzemedikleri kimseleri taklit etmeye kalkışmalarına dayandırır. Taklitçilerin bile kendi aralarında başarı seviyeleri vardır. Taklit bir seviyesizlik olduğu için bunda beceriksiz olmak sakıncalı değildir; asıl sakınca taklide yeltenme şuursuzluğudur.  A. Puşkin, “Ne papağan gibi başkalarının sözünü taklit et, ne de bülbül gibi boşuna şakı” der.  Diyor ki başkası olma kendin ol ama kendin olurken de boş olma. Kimseyi taklit etmeden kendi yolunu boş boş çizen biri ustasını takipten erken ayrılandır. Pişene kadar devam etmelidir; bunu nasıl mı anlar? Ustasından artık bir şey alamıyorsa artık kendi yolunu çizmelidir.

Ahmet Rıfai, geri kalmışlığın acı gerçeği olarak özentiyi görür ve özentinin ancak biçimde kalıp öze varamayacağını söyler. Tüm taklitçilerin ortak özelliği özentidir. Onların özü yoktur; kalıbı vardır. Yolda ancak kalıpların yolculuğu söz konusudur. Mevlâna Celâleddin-i Rûmî, başkalarına imrenmemeni çünkü birçoğunun senin hayatına imrendiğini söylüyor. Burada içe dönük bakışa bir davet var. Ne belli, belki de siz imrendiğiniz kişiden daha iyisinizdir. Hiç kendinizi adam akıllı yokladınız mı? Ardınıza da bakın… Belki de önünüzdekiler de ardınızda kalmayı hak ediyorlardır.

 M. Gandhi, ancak gerçekten uyuyan bir insanı uyandırmanın mümkün olduğunu, ama eğer uyumayıp uyku taklidi yapıyorsa dünyanın gayretleri sarf edilse boşuna olduğunu söyler. Çünkü vicdanı yoktur ve ancak ölülerin vicdanları olmaz. O uyku taklidi yapan ama aslında ölü bir karakterdir. Otobüse çok yaşı bir mi binecek? Vicdanen ölü olduğu için merhamet etmeyecek ve yer vermeyecektir; uyur gibi yapacaktır.  A.Claudianius, rakibinizin sizi taklit etmesinden endişelenmemenizi çünkü sizin yolunuzdan ilerliyorsa sizi yenemeyeceğini söylüyor. Sizin taklitçiniz asla sizden fazlasını bilemez. Siz onu daima kapsarsınız. Çünkü o ardınızdadır.

Samuel Johnson, şimdiye kadar kimsenin taklit yoluyla büyüklüğe ulaşamadığını söylüyor. Çok iddialı bir ifade. Çünkü bir taklitçi en fazla en iyi ikinci olabilir.  Francesco Guicciardini, kötüleri taklit edenin örneklerini bile aşacağını ama iyileri taklit edenin hiçbir zaman hedefine ulaşamayacağını söyler. Burada tez şu: Taklit iyilikte daha iyisini doğuramaz ama kötülükte daha kötüsünü doğurabilir.

 Wolfgang Van Goethe, bir millet için iyi olanın bir başkasını taklit etmeden, yalnızca onun kendi genel ihtiyacından ortaya çıkan şey olduğunu söyler. Lider ülkelere bu yakışır. Doğru çünkü her ülkenin ihtiyaçları ve şartları tıpkı olmayacağı için başkasının çözümü bize uymayabilir. Bu gerçeği taklitçi değil, takipçi görür. John Heinrich Fussli, taklitçinin ilkeleri pek ender anlayabileceğini söyler. Çünkü o ilkeler üzerinde ilerlemez; onun zaten tek ilkesi taklittir.

Jiddu Krishnamurti’nin “Bütün dünyayı dolaşabilirsiniz; ama kendinize geri dönmek zorundasınız” ve Dale Carnegie’nin “Başkalarını taklit etmeyelim, benliğimizi bulalım ve biz olalım” sözü yoruma hiç gerek bırakmıyor.

 

www.bizimkocaeli.com/.../yuksel-yilmaz/dovus-sanatlarinda-taklit-ve-takip-/16961.ht...     03 Mart 2016


Başlık Kategori Yayın Tarihi
GERÇEĞİN TAHLİLİ Felsefe 06.09.2019
SIRRIN LİMİTLERİ Felsefe 31.08.2019
DİNE KATILAN HURAFEYİ SORGULAYIN Genel 28.08.2019
Ümmetin kafası neden karıştı? (17) Genel 27.08.2019
MÜSLÜMANLARIN KAÇIRDIĞI TARİHİ FIRSAT Politika 12.08.2019
Başlık Kategori Yayın Tarihi
Şampiyon Galatasaray!! Spor 20.05.2019
Bitmeyen çile Spor 16.04.2019
Endustriyel futbol Spor 12.04.2019
Galatasaray,ın Fetret devri Spor 04.04.2019
Futbolda Bedava Tiyatro! Spor 10.02.2019