ANTRENMANDA TRAVMA

Tüm sporlarda travma olabilir. Fakat bazı branşlarda kırık ve çıkık daha fazla görülür. Branşa göre travmanın niteliği ve niceliği değişir. Bunlardan başka menisküs ve aşil tendiniti de sporcularda sıklıkla görülür.

Açık veya kapalı tipte olabilen kırık bölgesinde ağrı, şişlik, şekil bozukluğu ve anormal hareket vardır. Radyolojik değerlendirmeyle teşhis konulur. Erken dönemde yerleştirme (stabilizasyon), daha sonra ise kırıklığın tipine göre alçılama veya cerrahi müdahale uygulanır. Çıkıklarda ise eklemin bütünlüğü bozuktur. Omuz, dirsek, kalça ve ayak bileği kolaylıkla çıkabilir. Akut dönemde sabitleme (immobilizasyon) radyolojik değerlendirme sonucunda, normal yerine getirme (redüksiyon) ve bandajlama uygulanır. Nadir de olsa travmalarında ani ölümler bile görülebilir. Kas-iskelet sistemi problemlerinde mümkün mertebe yaralanmayı önlemeli ve bir yaralanma olduğunda hızla yoğun bir tedavi ve rehabilitasyon programı uygulayıp sporcuyu en kısa sürede tekrar spor hayatına döndürmektir. Yetersiz tedavi ve erken spora dönüş bir sonraki travmayı kolaylaştırır.

Vücudumuzun en sık yaralanan bölgelerden birisi diz bölgesinde en büyük iki kemiğin kesiştiği noktadaki ince yastıkçıklar menisküslerimizdir. Dizde yükün taşınması, birçok yöne dönme hareketinin yapılabilmesi, uyluk kemiği (femur) ve kaval kemiği (tibia) arasındaki güç dengesi görevi de oynarlar. Futbolda dizin dönmesi, ani hareketlerde meydana gelen katlanma, tek diz üzerine yük alınması sonrasında menisküsler yırtılabilir ya da bu yaralanmalara ön çapraz bağ (ÖÇB) yaralanmaları eşlik edebilir. İleri yaşlarda menisküsler herhangi bir travma olmadan dizdeki dejenerasyon ve kıkırdak hasarından dolayı yırtılabilirler. Diz içerisinden gelen sesler yırtığın ilk bulguları olabilir. Dizde ödem gelişene kadar sporcular durumu idare edebilirler. Ancak ödem gelişince artık devam edilemez ve şikâyetler 24-48 saat içerisinde gelişir. Dizde gerginlik ve şişlik, eklem hareket açıklığında azalma, Dizde sıvı toplanması, menisküsün yırtık parçası eklem içine düştüğünde kitlenme şikâyet nedenidir. Tanı için röntgenler ve menisküslerin görüntülenmesi için MRI istenebilir. Dizin kitli kaldığı durumlarda eklemin içinin görüntülenmesi için ortopedist tarafından kullanılan cerrahi bir işlem olan artroskopik muayene önerilebilir. Menisküs yırtıkları sporcularda dönme sonrasında oluşan dikey veya kova sapı tarzında yırtıklar, genç atletlerde sürekli tekrarlayan tipte travmalar sonrası koşma gibi oluşan radial veya gaga tarzında yırtıklar ya da yaşlılarda kıkırdak bozulmasına bağlı oluşan horizantal veya iç taraf yırtıkları gibi birkaç tipte olabilir.

Menisküs yırtıklarının başlangıç tedavisi istirahat, buz uygulaması, bandaj gibi bası uygulaması ve dizin yukarı alınması şeklinde olabilir. Tedavi sonrasında dizde kitlenme ve kronik yakınmalar gelişmezse tedavi istirahat süresi boyunca sürdükten sonra biter. Meniskünün sadece eklem kapsülüne yakın dış bölümünde (1/3)kan dolaşımı vardır. Bu bölgelerdeki yırtıklarda menisküs kendi beslenmesiyle yırtığı tamir eder. Geriye kalan iç bölgede (2/3) ise tam bir tamir olmaz. Ama her zedelenmiş menisküs bulgu vermez. menisküs iyileşemez ve şikâyetler devam ederse cerrahi tedavi düşünülür. Menisküs yırtıkları kıkırdakta aşınmaya ve ileri dönemde kireçlenmeye neden olur. Genç ve aktif kişilerde menisküs yırtıklarına ameliyat önerilir. Yırtığın tipine, eşlik eden başka bir patolojinin olup olmamasına, hastanın yaşına göre doktor uygun tedaviyi yapar. Cerrahi sonrası rehabilitasyon çok önemlidir.

Baldır kaslarının kramp ya da spazmlara sebep olacak kadar aşırı zorlanması sonucu topuğun üst kısmında uzun süren ağrılar varsa aşil tendiniti söz konusudur. Bu ağrılı tarafı bandajla sararak zorlamadan bir travmatolog ya da ortopediste gidilmelidir. Spor salonunda daha doktora gitmeden baldır kaslarına masaj yapılması ve topuğun ayakkabı içine konan bir bez parçasıyla yükseltilmesi aşil tendonuna binen yükü azaltarak iyileşmeyi hızlandırır. Spor okulunun ecza dolabındaki jel (gel) sürülebilir. Tedaviden sonra eski esneklik ve gücü kazanmak için baldır kasları için germe egzersizleri lüzumludur. Antrenmanlardan sonra tendon ve çevresine buz uygulama da faydalıdır. Eğer lezyon  çabuk iyileşemiyorsa egzersiz dışında ultrason ve TENS tedavilerini içeren fizik tedavi kürleri uygulanabilir. Beslenme süresince uygun miktarda magnezyum alınmalıdır. Normal şartlarda bile spora başlamadan önce ısınma ve germe egzersizleri yaparak kasları ısıtmak ve esnetmek gerekirken aşil tendiniti durumunda bu daha da önemlidir.

Antrenörler yaralanma, kırık, çıkık, burkulma, menisküs ve aşil tendiniti gibi durumlarda donanımlı ve sporcular da tedbirli olmalıdırlar. Birçok kişi başına gelen rahatsızlığı başına gelince merak eder ve araştırır. Sonradan öğrenir ki bilmesi gereken basit kural ve tedbirler vardır ama maalesef geç kalmıştır. Acilen ve mutlaka bilinmesi gerekenler varken avunarak boş vakit geçirmek akıllı kimselere yakışmaz.

 

www.bizimkocaeli.com/yazar/YkselYlmaz/Antrenmandatravma/13848.html

4 Tem 2014 - Yüksel Yılmaz


Başlık Kategori Yayın Tarihi
GERÇEĞİN TAHLİLİ Felsefe 06.09.2019
SIRRIN LİMİTLERİ Felsefe 31.08.2019
DİNE KATILAN HURAFEYİ SORGULAYIN Genel 28.08.2019
Ümmetin kafası neden karıştı? (17) Genel 27.08.2019
MÜSLÜMANLARIN KAÇIRDIĞI TARİHİ FIRSAT Politika 12.08.2019
Başlık Kategori Yayın Tarihi
Şampiyon Galatasaray!! Spor 20.05.2019
Bitmeyen çile Spor 16.04.2019
Endustriyel futbol Spor 12.04.2019
Galatasaray,ın Fetret devri Spor 04.04.2019
Futbolda Bedava Tiyatro! Spor 10.02.2019