Türkçe Ezan Meselesi

Ezan’ın daha önce de Türkçe okunduğuna dair iddialar vardır. Macar bilgin İgnaz Kunoş, Türkiye’yi anlattığı bir konferansında şöyle demiştir.

 

Gel Şehzadebaşı'ndakı sakin kahveler. Direkler arasındaki kıraathaneler... Biri söylerse öbürü dinler. Akşam da oldu ikindi, mumlar şamdanlara dikildi. Şerefeye çıkmış müezzinler, Kıble tarafına dönüp ellerini yüzlerine örtüp ince ince ezan okumaya başladılar: Yoktur tapacak, Çalabdır ancak

Dönem şairi Ziya Gökalp de bir şiirinde Türkçe Ezan ile ilgili şöyle demiştir:

"Bir ülke ki, camiinde Türkçe ezan okunur.
Köylü anlar manasını namazdaki duanın
Bir ülke ki, mektebinde Türkçe Kuran okunur
Küçük büyük herkes bilir buyruğunu Hüda'nın
Ey Türk oğlu, işte senin orasıdır vatanın."

 

Atatürk’ün Türkçe Ezan ve Kuran ile ilgili çalışmaları 1931 yılında başlamıştır. O dönem, Türkçe okunmasında bir sakınca olmadığına karar verilmiştir. İlk olarak Türkçe Kuran 22 Ocak 1932’de Yerebatan Cami’de Hafız Yaşar tarafından okunur. Okunan Türkçe Kuran, Elmalılı Hamdi Yazır’ın çevirisidir. Bu çeviri işi için, daha önce Mehmet Akif Ersoy’a teklif götürülmüş ama bir süre sonra Ersoy, bu işi yapamayacağını belirtmiştir. Elmalılı Hamdi Yazır’a meal ve tefsir çalışması sırasında bir protokol imzalatılmıştır.

30 Şubat 1922 günü de Fatih Cami’de Hafız Rıfat Bey tarafından ilk Türkçe Ezan okunur. 18 Temmuz 1932’de de Diyanet İşleri, Ezan’ın Türkçe okunmasına karar vermiştir.

 

***

 

1931 yılında çalışmalara başlanan ve 1932 yılında ilk kez okutulan Türkçe Ezan ve Türkçe Kuran, buna karşı çıkıp Arapça okumakta ısrar edenlerin isyanları nedeniyle bir tamime bağlanır. 4 Şubat 1933 yılında Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yayınladığı tamimde, müftülüklere ezanı Türkçe okumalarını, buna uymayanların kati ve şedid bir biçimde cezalandırılacakları yazmaktadır. 6 Mart 1933 günü Sala da Türkçeleştirilmiştir.

 

Atatürk’ün İslam ile ilgili yalnızca olumlu sözlerini yayınlayan kitaplar, şu sözleri de yayınlarlar:

 

“Ezan ve Kuran’ı Türklerden başka hiçbir Müslüman milleti bu kadar güzel okuyamaz. Bunlara muhteşem müzik ahengi veren Türk sanatkârlarıdır.”

 

Peki, ama hangi Ezan ve hangi Kuran?

1933 yılında hangi dilde Ezan ve Kuran okunuyorsa… Yani Türkçe.

Atatürk bu sözleri, Türkçe Ezan ve Türkçe Kuran için söylemiştir. Bugün, Ezan’ı ve Kuran’ı Arapça okuyanlar, okutulmasını destekleyenler Atatürk’ün bu sözünü yayınlamakta sakınca görmüyorsa;

Ya sözün söylendiği yıldan haberleri yoktur ya da halkı kandırmaya çalışıyordur.



Bu yazıya ilk yorumu siz yazın.