E-POSTA :
ŞİFRE :
Şifremi Unuttum
Osman Ateşoğlu
OKU!
7/24/2014 | Genel
Musa Kocakiren
Savrulan Hayatlar ve Yitip Giden Ömürler
7/24/2014 | Genel
Mehmet Şener
Mübarek ramazan ayına hürmet gerekir
7/24/2014 | Yaşam
Tuncay Köse
Lojistik Olmadan Asla!
7/24/2014 | Yaşam
Hüseyin Münir COŞAR
İSRAİL KAYBETMEMELİ; Bütün Dünya, Siviller, Anneler, Be...
7/24/2014 | Genel
Hilmi Öztürk
Dan Dun
7/24/2014 | Genel
HATİCE NİDA ŞAHİN
SEVDA ÜZERİNE... ÂŞIK ÜZERİNE... MAŞUK ÜZERİNE...
7/24/2014 | Edebiyat
ALi Cihan
Nasıl Gidiyor Aşk Acılarınız ?
7/23/2014 | Yaşam
Çiğdem Yamaç
Uyuşturucu Maddesi Ve Sonuçları
7/23/2014 | Yaşam
Murat Kara
Söz Konusu ; SEN
7/23/2014 | Şiir
Mustafa Nevruz Sınacı
EKSİLTİLMİŞ VE ÇÖKERTİLMİŞ BİR CEMİYET
7/23/2014 | Siyaset
Deniz Batu
ALATURKA...
7/23/2014 | Sağlık
Tarih : 10/20/2010
Kategori : Ekonomi
Yazarı şikayet et
İŞ SÖZLEŞMESİNDE DENEME SÜRESİ
Deneme Süresi Nedir?
İş Kanunu'nun 15. maddesine göre, belirli yada belirsiz süreli iş sözleşmelerine taraflarca en fazla iki aylık deneme süresi konulabilmekte, bu süre toplu iş sözleşmelerinde dört aya kadar çıkarılabilmektedir. Deneme süresi içinde işçi yada işveren, önceden bildirimde bulunmaksızın sözleşmeyi feshetme hakkına sahiptir.

Deneme Kaydının Süresi Ve Geçerliliği
Deneme süresi kendiliğinden devreye giren bir hüküm olmayıp, yazılı sözleşme ile kararlaştırıldığı takdirde geçerlidir. Yazılı iş sözleşmesinde yada toplu iş sözleşmesinde böyle bir hüküm yoksa, işveren yada işçi, iki aylık sürenin dolmadığı gerekçesiyle fesihte bulunamaz.

İş sözleşmesinde ön görülen deneme süresi en fazla 2 aydır. Sözleşmede daha uzun bir deneme süresi yazılı olsa bile, 2 aylık kanuni süre dolduktan sonra deneme süresi sona erer ve sözleşme süreklilik kazanır. Bu kuralın tek istisnası, sendika ve toplu iş sözleşmesi bulunan işyerleri için geçerlidir. Buna göre, toplu iş sözleşmesinde hüküm bulunduğu takdirde deneme süresi dört aya çıkarılabilir. Toplu iş sözleşmesinde böyle bir hüküm yoksa bu süre artırılamaz.

Deneme Süresinin Anlamı
İş Kanunu'ndaki düzenlemeye göre, deneme süresi, işçiye yada işverene, belli bir süre önceden haber vermeksizin iş sözleşmesini hemen ve tazminatsız olarak feshetme hakkı verir. Dolayısıyla, deneme süresi yalnızca ihbar öneli ve ihbar tazminatı ile ilgili olup bundan öte bir anlamı yoktur.

Sosyal Güvenlik Açısından
Sosyal güvenlikle ilgili kanunlarda deneme süresi öngörülmediğinden, bu kanunun tüm hükümleri deneme süreli işçiler için de uygulanır. Deneme süresinin varlığı, işçinin bu süre içinde sigortasız çalıştırılmasını kesinlikle haklı göstermez. Deneme süresi içinde işçiyi sigortasız çalıştıran işveren hakkında 5510 sayılı Kanun uyarınca idari para cezası uygulanır.

Ücret, Fazla Çalışma, Hafta Tatili, Genel Tatil ve Diğer İşçilik Hakları Açısından
İş Kanunu'nda, işçinin deneme süresi içinde ücret, fazla çalışma ücreti, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil gibi hükümlerden yararlanamayacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamakta, aksine, "İşçinin çalıştığı günler için ücret ve diğer hakları saklıdır." denilmek suretiyle, işçinin bu haklardan mahrum bırakılamayacağı açıkça düzenlenmektedir.

Bu nedenle, işçinin deneme süresi içinde çalıştığı günlere ait normal ücretleri, varsa fazla çalışmalara ilişkin ücretleri, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde dinlenme hakkı, tatil günlerinde çalışmışsa ilave ücret hakkı ve diğer her türlü işçilik hakları deneme süresinde de geçerli olacaktır.

İş Güvencesi, Kıdem Tazminatı ve Yıllık Ücretli İzin Açısından
İş güvencesi, kıdem tazminatı ve yıllık ücretli izin gibi haklar, 6 ay veya 1 yıl gibi süreler geçtikten sonra hak kazanıldığından, 2 veya 4 aylık deneme süresinin varlığı bu hakları etkilememektedir. Bu hakların elde edilmesi için aranan çalışma süresinin toplamında, deneme süresindeki çalışmalar da sayılacaktır.

İhbar Tazminatı Açısından
4857 sayılı İş Kanunu'nda deneme süresinin en önemli uygulama alanı ihbar öneli ve ihbar tazminatı konusudur. Yukarıda belirtilen yasa maddesi, deneme süresi içinde tarafların iş sözleşmesini bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız olarak feshedebileceğini açıkça belirtmektedir. Bu nedenle, deneme süreli bir sözleşmeyi bu süre içinde feshedecek olan işçi ve işveren açısından, önceden haber verme şartı ve ihbar tazminatı yükümlülüğü bulunmamaktadır. Ancak, deneme süresi geçtikten sonra yapılan fesihlerde -doğal olarak- deneme kaydından yararlanılması mümkün değildir. Deneme kaydının bulunmadığı hallerde ise, iş sözleşmesi 1 gün bile sürse en az 2 hafta ihbar öneli / ihbar tazminatı söz konusu olacaktır.[1]

SONUÇ:
4857 sayılı İş Kanunu'nun 15. maddesine göre; bireysel iş sözleşmelerinde en çok iki aya kadar, toplu iş sözleşmelerinde ise en çok dört aya kadar deneme süresi öngörülebilecektir. Sözleşmelerde bu yönde hüküm yoksa, taraflar deneme süresi gerekçesiyle sözleşmeyi feshedemeyecektir. Kanundaki sürelerden daha uzun bir deneme süresi öngörülmüş olsa bile, kanundaki süre dolduktan sonra deneme süresi geçmiş olacaktır.

Sosyal güvenlikle ilgili kanunlarda deneme süresi öngörülmediğinden, İş Kanunu'ndaki deneme süresi SGK'yı bağlamamaktadır. Bu nedenle, deneme süresi içinde de olsa, işçilerin sigortasız olarak çalıştırılması yasaktır.

İş Kanunu açısından ise, deneme kaydı bulunan iş sözleşmesinin deneme süresi içinde feshedilmesi halinde tarafların bildirim şartına uymasına ve ihbar tazminatı ödemesine gerek bulunmamaktadır. Ancak, İş Kanunu'nun iş güvencesi, kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, normal ücret, fazla çalışma ücreti, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin hükümleri ile iş sözleşmesi ve toplu iş sözleşmelerinde öngörülen diğer işçilik hakları deneme kaydından etkilenmemektedir.


Bu yazı 7076 kere okundu.
Yazıya yapılan yorum bulunmamaktadır.
* Ad/Soyad Yazınız:
* E-mail Adresinizi Yazınız:
* Yorumunuzu Giriniz:
2000 karakter yazabilirsiniz.
Numarayı Giriniz
Not: Yorumunuz, yazar tarafından onaylandıktan sonra yayınlanır.
Yazarlarımızın hergün sadece bir yazısı yayımlanır. 23:59'a kadar kaydedilen yazılar ertesi gün 00:01'de yayına girer.
© Copyright 2012 Yazarport